بيشتر
1397/12/21 سه‌شنبه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم گرامیداشت پانزدهمین سالروز تأسیس نهاد: نهاد، سازمانی موثر بر هویت کودک و نوجوان، یک باشگاه فرهنگی ایرانیان و نهادی اجتماعی است وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تبیین جایگاه نهاد کتابخانه های عمومی کشور به عنوان نهادی چند ساحتی گفت: نهاد در عین اینکه یک سازمان کتابخوانی، سازمانی موثر بر هویت و آینده کودک و نوجوان و یک باشگاه فرهنگی ایرانیان است، یک نهاد اجتماعی نیز محسوب می شود.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نهاد کتابخانه های عمومی کشور، مراسم گرامیداشت پانزدهمین سالروز تأسیس نهاد کتابخانه های عمومی کشور و اختتامیه چهارمین دوسالانه کارتون کتاب دوشنبه ۲۰ اسفندماه با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد، سعید اوحدی رییس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، نیکنام حسینی پور مدیرعامل موسسه خانه کتاب، بهمن عبدی کارتونیست و داور چهارمین دوسالانه کارتون کتاب، مسعود شجاعی طباطبایی کارتونیست و دبیرچهارمین دوسالانه کارتون کتاب، سامان ترابی کارتونیست و داور چهارمین دوسالانه کارتون کتاب، علیرضا مختارپور دبیرکل نهاد، مشاوران، معاونان، مدیران کل و جمعی از فعالان و علاقه مندان حوزه کارتون در باغ کتاب تهران برگزار شد.

نهاد کتابخانه های عمومی کشور، نهادی چند ساحتی

سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مراسم ضمن تبریک سالروز تأسیس نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور گفت: برای آگاهی از نوع کارکردهای نهاد کتابخانه های عمومی کشور به عنوان یک نهاد تاثیرگذار ابتدا باید مشخص کنیم که با چه تعبیر و تفسیری با این نهاد ارتباط برقرار می‌کنیم.

وی افزود:‌ از میان نهادهایی که ما در فضای زندگی اجتماعی با آن برخورد داریم برخی نهادها تک ساحتی و برخی نهادها چند ساحتی هستند. نهادهای چند ساحتی نیز خود بر چند گونه‌اند، مانند نهادهایی که تنها در یک بخش مانند بخش های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و... فعالیت می‌کنند. در این میان نهادهای میان بخشی و فرابخشی نیز وجود دارند که دارای چند ساحت هستند. طبیعتاً مشخص کردن این تقسیم بندی ها در نوع انتظار ما از نهادها، از جمله نهاد کتابخانه های عمومی کشور تاثیر می گذارد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه تصریح کرد:‌ برداشت من این است که نهاد کتابخانه های عمومی کشور یک نهاد چند ساحتیِ میان بخشی یا فرابخشی است و با این نگاه باید نهاد کتابخانه های عمومی را ببینیم و از آن انتظار داشته باشیم.

سازمان کتاب و کتابخوانی، هسته اصلی فعالیت های نهاد

سیدعباس صالحی در ادامه با تبیین کارکردهای نهاد کتابخانه های عمومی کشور آنها را به چهار بخش تقسیم کرد و گفت: سطح اول از کارکردهای نهاد کتابخانه های عمومی کشور، سطح سازمان کتاب و کتابخوانی است که کانون و هسته اصلی فعالیت‌های نهاد محسوب می شود و در این حوزه اقدامات و فعالیت‌های بسیاری صورت گرفته است.

وی افزود: همانطور که دبیرکل محترم نهاد اشاره کردند امروز ما دارای بیش از ۳ هزار کتابخانه و یک میلیون و ۴۰۰ هزار مترمربع فضای فرهنگی در کشور هستیم. همچنین حدود ۴۲ میلیون جلد کتاب در بیش از این ۳ هزار کتابخانه عمومی وجود دارد که نسبت به تعداد کتابخانه ها و کتاب ها در پیش از انقلاب قابل مقایسه نیست. در سال ۱۳۵۷، حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار جلد کتاب در کتابخانه ها وجود داشت که این عدد امروز به ۴۲ میلیون جلد کتاب رسیده است. همچنین تحولات گوناگونی در حوزه‌ تعداد اعضا و سایر حوزه‌ها در سازمان کتاب و کتابخوانی نهاد صورت گرفته است.

سیدعباس صالحی در ادامه تأکید کرد: نهاد به عنوان یک سازمان کتاب و کتابخوانی این مسیر را به پیش برده و تغییرات قابل توجهی را صورت داده است. البته تا رسیدن به اهداف عالی و قله‌های انتظار همچنان فاصله دارد.

جایگاه ویژه نهاد در حوزه کودک و نوجوان

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره بخش دوم از کارکردهای نهاد توضیح داد: مرحله دیگری که به نظر می‌آید این است که نهاد دستگاهی موثر در حوزه کودکان و نوجوانان است. کودکان به عنوان آینده سازان کشور برای هر جامعه ای از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند و هر مقداری که خانواده‌های ما هسته ای تر و تعداد فرزندان کمتر شود اهمیت حوزه کودک و نوجوان جدی تر می شود. از این جهت کشور ما و آینده کشور ما به بحث کودک و نوجوان پیوندی اساسی می‌خورد.

وی افزود: نهاد کتابخانه های عمومی کشور، در حوزه کودکان و نوجوانان نهادی بسیار مهم است. اگر بخواهیم سازوکار آینده کشور را به شکلی مطمئن تر ترسیم کنیم باید در کنار بخشی از سازمان‌ها مانند مدارس و... که در حوزه کودک و نوجوان دارای مسئولیت هستند، نهاد کتابخانه های عمومی کشور نیز به عنوان دستگاهی مکمل فعالیت کند. البته در این حوزه اقداماتی صورت گرفته که تجهیز همه کتابخانه ها به بخش کودک و نوجوان، تأسیس کتابخانه های تخصصی کودک و نوجوان، تقویت منابع حوزه کودک و نوجوان و اقداماتی از این دست حاصل این رویکرد بوده است. با این نگاه، در گام دوم و در دهه پنجم انقلاب به تعبیر مقام معظم رهبری، نیاز به نوسازی ها و نوآوری های بیشتر داریم، تا بتوانیم در حوزه کودکان و نوجوانان تأثیر گذاری بهتر و بیشتری داشته باشیم.
 

کارکرد نهاد به عنوان باشگاه فرهنگی ایرانیان

سیدعباس صالحی در ادامه نهاد کتابخانه های عمومی کشور را به عنوان یک باشگاه‌ فرهنگی معرفی کرد و گفت:‌ سطح سوم از کارکردهای نهاد کتابخانه های عمومی کشور فعالیت آن به عنوان یک باشگاه فرهنگی است. ما نیاز به کلوپ ها و باشگاه های تجمع ساز فرهنگی برای ایجاد موج ها و رویش هایی در فضای اجتماعی داریم تا بتواند به عنوان یک باشگاه گسترده و فراگیر آمایشی و جغرافیایی، فراتر از جنسیت، قومیت و مذهب در کشور کار کند. با چنین پیش زمینه ای، کمتر نهادی را سراغ داریم که با این گستره جغرافیایی در شهرها و روستاها و با قومیت ها، جنسیت ها، سنین و مذاهب مختلف بتواند به عنوان باشگاه فرهنگی ایرانیان با محوریت کتاب عمل کند و نهاد کتابخانه ها چنین ظرفیتی را دارد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: از آنجا که من با حساسیت این حوزه را دنبال می‌کنم اطلاع دارم که اقدامات خوب و موثری در نهاد آغاز شده و از مجموع گزارش هایی که درباره عملکرد نهاد در سال‌های اخیر مشاهده  می کنم اقداماتی چون برگزاری نمایشگاه های کتاب، نشست‌های نقد کتاب، جمع خوانی، قصه گویی، مسابقات، جلسات جمع خوانی، کتاب خوان مدرسه ای، گروه های مطالعاتی، کارگاه های داستان نویسی، کلاس های طراحی، نقاشی کاردستی و بسیاری اقدامات دیگر به انجام رسیده است، اما طبعا هنوز در این حوزه نیز کارهای ناکرده و راه های نرفته ای وجود دارد.

نهاد کتابخانه های عمومی کشور به مثابه نهادی اجتماعی

وی درباره چهارمین بخش از کارکردهای نهاد توضیح داد: نهاد در عین اینکه یک سازمان کتابخوانی است (کارکرد اول)، سازمانی موثر بر هویت و آینده کودک و نوجوان است (کارکرد دوم) و یک باشگاه فرهنگی ایرانیان است (کارکرد سوم)، یک نهاد اجتماعی نیز هست (کارکرد چهارم)؛ نهادی اجتماعی که قصد دارد کار خود را با محور کتاب به پیش ببرد. در این زمینه باید به چند نکته توجه داشت: نکته اول بحث توسعه انسانی است که در همه کشورها حائز اهمیت است و کشورها با توسعه انسانی به توسعه همه جانبه دست پیدا می کنند. در واقع بدون توسعه انسانی رشد و توسعه همه جانبه اتفاق نخواهد افتاد.

صالحی افزود: افرادی که توسعه انسانی را به عنوان مقدمه‌ای بر توسعه همه جانبه تعریف می‌کنند، مقولاتی چون مشارکت جمعی، توسعه مهارت های فردی و گروهی، حسن روابط انسانی و مشارکت مدنی و اجتماعی را از متغیرهای توسعه انسانی عنوان می‌کنند که نهاد کتابخانه های عمومی کشور می تواند بر این متغیرها بسیار اثرگذار باشد. این سوال مهمی است که چطور می توانیم مهارت های فردی و اجتماعی را بالا ببریم یا مشارکت های اجتماعی را تقویت کنیم. همچنین چطور می توانیم حسن روابط میان فردی ایجاد کنیم  یا اعتماد به نفس افراد را بالا ببریم و علاوه بر این چطور می توانیم روحیه عزت ملی را بالا ببریم؟ اینها متغیر های مهمی در توسعه انسانی است که نهاد می‌تواند نقش موثری در تقویت و ارتقاء آن ایفا کند.

ورود موثر نهاد در بحث ارتقای سلامت اجتماعی

وی در ادامه با اشاره به سایر ابعاد کارکرد چهارم نهاد در حوزه اجتماعی عنوان کرد: در حوزه آسیب های اجتماعی که همه جوامع به مقدار کم یا زیاد با آن درگیر هستند، نهاد کتابخانه های عمومی کشور می‌تواند ورود موثری داشته باشد. البته نهاد از اوایل امسال با ورود به این موضوع فعالیت‌های موثری را آغاز کرده است و بر اساس نقشه‌ای که با هدف حل مسائل اجتماعی طراحی شده، برای رفع آسیب‌های اجتماعی، در شهرهای پایه، اقداماتی را انجام داده است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی تأکید کرد: نکته مهم دیگر این است که نهاد کتابخانه های عمومی کشور به عنوان نهادی اجتماعی چطور می‌تواند به کمک نهاد خانواده بیاید. چرا که به دلیل وجود عوامل مختلف اجتماعی و ایجاد چالش هایی در حوزه خانواده ما به نهادهای مکملی نیاز داریم تا به آن کمک کند و این این موضوع یک مسئولیت اجتماعی برای نهاد است.

وی افزود: امروز ما در حوزه خانواده دچار نوعی خاموشی نگران کننده هستیم که باید این خاموشی را با کلمات خوب و مفید پر کنیم. بخشی از این کلمات مفید که می‌تواند این خاموشی را از بین ببرد از عهده کتاب بر می آید. همه این موارد نشان می‌دهد که نهاد کتابخانه ها صرفاً یک نهاد فعال در حوزه کتاب و کتابخوانی نیست و اضلاع دیگری از قبیل مواردی که ارائه شد نیز دارد. بر این اساس نهاد کتابخانه ها یک نهاد تک ساحتی نیست بلکه یک نهاد چند ساحتی است و چند ساحتی بودن آن نیز تنها در یک بخش نیست بلکه در بخش های مختلف زندگی اجتماعی و فردی وجود دارد.

ظرفیت دوگانه هنری و رسانه ای کارتون، در خدمت کتاب

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به برگزاری چهار دوره از دوسالانه کارتون کتاب در نهاد کتابخانه های عمومی کشور گفت: حوزه کارتون ظرفیت قابل توجهی دارد و از ظرفیت های دوگانه هنر و رسانه استفاده می کند. وقتی یک هنر به هنر رسانه ای یا یک رسانه به رسانه هنری تبدیل می شود ظرفیت های هر دو را با خود ترکیب می کند و این چیزی است که در هنر کارتون وجود دارد.

وی افزود: در فضای کارتون که هنری انفرادی است، افراد با کمترین هزینه و با استفاده از قدرت خلاقیت خود می توانند از آن بهره های فراوانی ببرند و بسیار خوشحالیم که امروز این ظرفیت به کمک کتاب آمده است.

صالحی تصریح کرد: امروز ما در حوزه دانش و دانایی گرفتار نوعی دانایی و دانش فست فودی هستیم و به نقطه ای خواهیم رسید که قادر به تحمل خواندن بیش از چند خط نخواهیم بود. با این اتفاق ذهن ما قدرت ایجاد ارتباط بین پاراگراف های یک صفحه را نخواهد داشت. این اتفاقی است که می‌تواند برای ما رخ دهد همانطور که امروز در حوزه تغذیه جسمی، وضعیت خوبی نداریم و گرفتار نوعی تغذیه فست فودی شده ایم و افراد با تغذیه سریع و آسان دچار سیری کاذب و مضر می شوند. ما امروز هم در فضای جهانی، هم در فضای ملی و هم در فضای منطقه ای، گرفتار این مخاطره هستیم و باید عده‌ای باشند که به ما هشدارهای لازم را بدهند. کارتون یکی از هنر رسانه ها و رسانه های هنری موثر در این موضوع است که بدون بیان هیچ کلمه‌ای و تنها با تصویر به ما هشدار می دهد.

بيشتر
 
تعداد بازديد اين صفحه: 109